Bokashi

Bokashi is het Japanse woord voor goed gefermenteerd

Met Bokashi verwerkt je elke organische “afval”stroom tot een volwaardige en waardevolle grondstof.

Bokashi bij u thuis

Ook u thuis kunt Bokashi inzetten om uw organisch afval als grondstof voor u aan het werk te gaan. Bokashi is namelijk direct in uw eigen tuin (siertuin of moestuin) van waarde. Uw vistaliseert de bodem…in tegenstelling wat in onze cultuur gebruikelijk is namelijk uitputting/uitbuiting. Mijn ervaring is dat je in de moestuin produceert en dat je de bodem tevens beter achterlaat dan dat je begon.

Gebruiksaanwijzing voor het maken van Bokashi in de keukenemmer.

Een simpel en doeltreffend recept.

Voordelen van Bokashi maken:

  • Volledige benutting van uw organisch afval
  • Besparing op de afvoerkosten van uw afval (verschilt per gemeente wat dit oplevert)
  • U behoud de mineralen beschikbaar voor eigen beheer
  • Ten opzichte van composteren is het milieuvriendelijker want u reduceert de uitstoot van CO2, een voorbeeld: 1000 kg organisch afval in compostering levert 480 kg bruikbare compost op. 1000 kg organisch afval in fermentatie levert 1000 kg bruikbare Bokashi op. Wanneer u het organisch materiaal fermenteert blijft nagenoeg alle koolstof(C) in het eindproduct aanwezig. Bokashi is hierdoor de ideale methode om uw organische stof te hergebruiken. Bovendien is er meer energie beschikbaar voor het bodemleven dan met compost. Compost bevat veelal alleen moeilijk te gebruiken Koolstofketens.

Wat mag er in uw keukenemmer?

  • Kort en bondig: ALLES
  • Alle gekookte etensresten
  • Alle schillen van uw fruit, ook de sinaasappel- en bananenschillen
  • De koffiepads of volle koffiefilterzakjes en theezakjes
  • Uw haren uit de borstel, uw geknipte nagels
  • Alle afgekloven botjes van karbonade en/of kippenpoot
  • LET OP: Niet te veel brood gebruiken, brood maakt o.a. een penicilline aan en verstoort het proces van EM

Bokashi maken is een proces zonder zuurstof, daardoor wordt het ook niet warm. Het wordt ook niet zwart/bruin zoals compost. Deels omdat het proces heel snel verloop en deels omdat de zuurstof ontbreekt om verwering van de ingrediënten in gang te zetten.

Hoe werkt het opstarten van het proces?

  • Maak het afval klein, max 5/10 cm.
  • Meng het afval, kleine porties van elke soort. Gekookt en ongekookt afwisselen maar ook droog en nat afwisselen.
  • Begin onder in de keukenemmer met wat kort droog afval en strooi hierop wat van de bijgeleverde Bokashistarter. Voeg hierop een nattere hoeveelheid afval en strooi wederom wat Bokashistarter. Gebruik de stamper met lange steel om de zuurstof eruit te persen. Hoe gaat het verder?
  • De keukenemmer zal laagsgewijs gevuld raken, en het proces zal geleidelijk al starten nog voordat u de keukenemmer vol hebt.
  • Begin na een week eens te controleren of er al vloeistof uit het kraantje komt, dat is een normaal proces want in de EM zitten o.a. micro-organismen die de cellen van plantaardig materiaal openbreken. Daardoor stromen die cellen leeg en dat vocht (perculaat) verzameld zich onder het rooster.
  • Is de keukenemmer vol, zet de keukenemmer een paar weken weg in de schaduw, controleer minstens wekelijks op het ontstaan van perculaat en tap dit af.
  • Dat perculaat is rijk aan nuttige micro-organismen, het is te gebruiken als plantenvoeding/vitaliseerder voor zowel binnen als buiten. U kunt het verdunt (1 :100) gebruiken in het gietwater. U kunt het gebruiken als levende ontstopper in uw (af)wasmachine en wc of doucheafvoer. Gebruik dit perculaat direct want het is kwetsbaar of bewaar het absoluut luchtdicht.
  • Het perculaat is ook te gebruiken als vloeibare Bokashistarter/aandeganghouder, u tapt vers perculaat af en gebruikt het meteen weer bij het verwerken van een nieuwe voorraad afval in dezelfde keukenemmer aan de bovenkant.

Wat doe je met de gewonnen Bokashi nadat die gereed is?

  • Na enkele weken(6 tot 10) weggezet te zijn is de vaste fractie van uw afval verworden tot een gefermenteerde meststof/bodemverbeteraar voor uw borders, moestuin, plantenbak en potplanten. Dit eindproduct heet dan Bokashi.
  • De Bokashi is nu nog erg zuur, te zuur voor plantenwortels en moestuin gewassen, dus nog niet rechtstreeks gebruiken als grondverbeteraar of meststof.
  • Maak eerst in een niet gebruikt gedeelte van uw tuin een voor of een gat, strooi er de Bokashi in uit en dek het af met de grond die uit de voor of het gat kwam.
  • Laat dat er een drietal weken in zitten, werk het daarna één maal om en laat het nogmaals een aantal dagen met rust. Ook al bent u ervan overtuigd dat de Bokashi gereed is, de fermentatie staat nog niet stil. Er moet eerst door het omringende bodemleven een compromis bereikt worden. Wanneer u aan de verse Bokashi uw zaai- en plantgoed zou toevertrouwen zouden dezen gewoon in het fermentatieproces worden opgenomen. Dat is jammer van uw moeite en geld.
  • Als het bodemleven een compromis heeft bereikt dan verspreidt u de Bokashi over een groter oppervlak en kunt u er twee dingen mee doen
  1. U werkt de Bokashi met aanhangende grond onder als u gewoonlijk uw tuin spit of ploegt.
  2. U gebruikt de Bokashi met aanhangende grond als oppervlakte bemesting/grondverbetering als u meer of minder een Permacultuur nastreeft.
  • In beide voorbeelden kunt u planten en zaaien. De nuttige micro-organismen zullen hun werk voortzetten en met uw planten een symbiose aangaan en uw planten helpen om de nodige voedingsstoffen op te sporen en te verkrijgen. Wees zuinig op regenwormen, miljoenpoten, pissebedden en springstaartjes, zij zijn uw bulldozers in de tuin. Hun poep is het ware plantenvoedsel.

Wat doe je met het gewonnen perculaat?

  • Bovenstaand staat geschreven dat u perculaat meteen gebruikt want het is een kwetsbaar product. Dat is ook zo maar de geoefende gebruiker van het Bokashi maken zal gaandeweg ook mogelijkheden zien om er meer mee te doen.
  • U kunt het perculaat in een donkere fles ook nog een beperkte tijd overhouden, mits volledig vol en echt luchtdicht.
  • U gebruikt dit perculaat dan voor bijvoorbeeld de vijver, meng het perculaat met een flinke hoeveelheid water voordat u het geheel aan de vijver toevoegt. De nuttige micro-organismen zullen de zwevende algen en draadwieren laten verdwijnen. Hebt u geregeld perculaat over, maak dan eens modderballen van grond waar het perculaat aan is toegevoegd. Dit zal op de bodem van uw vijver gaan liggen en zal de sliblaag aanpakken en in volume doen reduceren.
  • U kunt met een aangelengde hoeveelheid(1 : 100) en gezeefd met een spuitflacon uw bladplanten een boost bladmest/bladversterker geven. Niet gebruiken bij zonnig weer, liefst bij avond of vochtig weer.